کلاه وضو چه رنگی است؟

این مطلب تجربه موفق یکی از معلمین را بررسی می کند. این طرح از سرکار خانم رضیه کریمی کارشناس ارشد الهیات و معارف اسلامی و معلم دوره تحصیلی ابتدائی برای نهادینه کردن مفهوم وضو در دانش آموزان ارائه شده است. در ادامه به بیان این طرح می پردازیم.

مقدمه

نماز یکی از راه های ارتباط انسان با خالق هستی است و وضو سرآغاز این قرب الهی می باشد. همان طور که پیامبر (ص) فرمودند: وضو کلید و وسیله افتتاح نماز است. (کلینی،۱۳۶۵). در دوره ابتدائی نیز نماز ظهر و عصر در نمازخانه ی مدرسه برگزار می شود. دانش آموزان پسر پایه چهارم، با وجود این که به سن تکلیف نرسیده اند در این مراسم شرکت می کنند.

بیشتر آنها ذوق و شوق فراوان به وضو گرفتن، نماز خواندن و مکبر بودن دارند ولی بعضی از دانش آموزان تمایل به وضو ندارند. این موضوع مرا به فکر فرو برد که چرا بعضی از دانش آموزانم این قدر، کم از وضو استقبال می کنند و چگونه می توانم دانش آموزانم را به انجام وضو ترغیب کنم. همان طور که می دانید وضو باعث پاکی روح و جسم انسان است. حضور در پیشگاه خداوند هنگامی که انسان طاهر باشد باعث تقرب او می شود. امام باقر علیه السلام می فرمایند: نماز بدون وضو نماز نیست. (مجلسی، ۱۴۰۴)

لذا بر آن شدم که با استفاده از راه کارهایی، علاقه آن ها را به وضو جلب کنم. یکی از این شیوه ها استفاده از شش کلاه تفکر بود. این ایده (دوبونو، ۱۳۸۹) براساس شش کلاه تفکر خلاق می باشد که هر کلاه به رنگ خاصی است که انسان براساس آن ها به تحلیل و نقد تفکر خود می پردازد که به این شرح است:

که کلاه زرد سمبل احساسات سازنده و مثبت از موضوع است. در مقابل آن کلاه سیاه به نقد منفی می پردازد. کلاه قرمز هیجانی بودن موضوع را برای ما روشن می سازد. چهارمین آن کلاه سفید است که اطلاعات آماری را برای ما بیان می کند. کلاه پنجم، کلاه سبز می باشد که خلاقیت را برای ما به ارمغان می آورد. کلاه ششم، کلاه تصمیم گیری و رنگ آن آبی می باشد.

با “سر گذاشتن” یک کلاه باعث تمرکز بر آن وجه از تفکر می شود و “عوض کردن” آنها بر روند تفکر تغییر جهت می دهد. با جداسازی بخش های مختلف روند یک تفکر، امکان بررسی دقیق تر هر بخش را یافته و بحث و مقابله بین اجزای مختلف تفکر با تمرکز بیشتری انجام می شود.

تجربه معلمین موفق: طرح آموزش مفاهیم وضو به دانش آموزان

متن و محتوا (طرح مسأله، روش کار، گزارش تجربه)

روی نظریه علمی شش کلاه تفکر و شش قالب تفکر ادوارد دوبونو مطالعه کردم ابتدا ۶ نفر از بچه های کلاسم را انتخاب کرده و در مورد این کلاه ها به آن ها توضیح دادم و به مدت یک هفته در بعضی از زنگ های تفریح با آن ها کر کردم. بعد با مقواهای رنگی، شش کلاه را طراحی کردم و بر سر آن ها گذاشتم. یک روز را مناسب دیدم و به بچه ها گفتم: که امروز باید نقش خود را اجرا کنند.

در زنگ هنر ابتدا شش کلاه را به بچه ها معرفی کردم و گفتم: این ها افکار من در مورد وضو هستند. آیا دوست دارید شما هم با خبر شوید؟ بچه ها گفتند: بله. یک یک بچه ها به همراه کلاه رنگیشان نقش مربوط را اجرا کردند که:

کلاه سفید (آمار و اطلاعات)

با حالت باد در گلو گفت: طبق تحقیقات پزشکان ۳۰درصد اکسیژن از راه پوست جذب می شود و گاز کربنیک از همین راه دفع می گردد لذا شستشوی پوست بدن خصوصاً آن هایی که در معرض هوا و گرد و غبار قرار دارند موجب می گردد تا اعمال حیاتی به خوبی انجام گیرد و میکروب ها و آلودگی ها از بین برود برای حفظ ۳۷ درجه حرارت بدن وضو لازم است. مسح تقریباً ۱/۴ جلوی سر که محل تمرکز قوای بدن است باعث اکسیژن بیشتری به بدن برسد.

کلاه قرمز (هیجان)

با حالت ذوق و شوق و خنده و هیجان گفت: شادابی و نشاط و سلامتی و متعادل بودن دستگاه گردش خون با بهداشت بدن تأمین می شود که از وضو به دست می آید. نورانیت و صفای باطنی که در سایه وضو به دست می آید، بسیار ارزشمند است وضو به نور تشبیه شده است و خوابیدن با وضو هم چون احیا و شب زنده داری است.(قرائتی، ۱۳۹۳)

«برای مشاهده کلیپ ها و تولیدات قرآنی در آپارات اینجا کلیک کنید.»

کلاه زرد (مثبت)

با حالت اعتماد به نفس قوی گفت: شستشو با آب اگر تکرار و استمرار یابد در شرع تأکید شده است نه تنها خاصیت تمیز کردن را دارد بلکه معالجه می کند و میکروب ها را از بین می برد و حکمت این که آب وضو بر روی صورت و دست بماند، شاید همین باشد.

کلاه سیاه (منفی)

با حالت اخمو گفت: هوا به این سدی وضو چه معنایی دارد؟ ما که به سن تکلیف نرسیده ایم چرا نماز بخوانیم؟ می توان بی وضو نماز خواند. آب، بدن و لباسمان را تر می کند.

کلاه سبز (خلاقیت)

گفت: شستشوی اعضای وضو، نوعی ماساژ مفید است که موجب سرعت گردش خون می شود وقتی مقداری آب سرد بر اعضای وضو بریزیم آن عضو سرد شده و جریان خون به سرعت و شدت بیشتری به سوی آن قسمت حرکت می کند. مسح پا باعث نظافت و رفع بوی بد پا می شود در هوای سرد برای وضو می توان مقداری از آب را باز گذاشت و بعد با آب ولرم وضو گرفت و پا می توان از آب ولرم وضو گرفت و یا می توان از آب داخل یک لیوان که در داخل محیط گرم بوده استفاده کرد.

کلاه آبی (تصمیم گیری نهایی)

گفت: وضو که شستشوی اعضای معینی از بدن است به خصوص اگر با آب سرد باشد موجب انقباض و انبساط رگ های بدن می گردد که در حفظ تندرستی جسم اثر بسیاری دارد، فشار خون را متعادل می کند، قلب کار خود را بهتر انجام می دهد، تنفس تقویت می شود، بر مقدار ادرار افزایش یافته، سموم بیشتری از بدن دفع می گردد، اشتهای انسان زیاد می شود و انسان به آرامش می رسد و انسان خود را در درگاه خداوند می بیند. پس وضو فواید زیادی دارد.

بعد از اجرای نمایش بچه ها در حالی که به شدت تحت تأثیر قرار گرفته بودند. شروع به کف زدن تشویق نمودند. فهمیدم کارم واقعاً به نتیجه رسیده و خوشحال شدم. در این حال علی گفت: خانم اجازه. گفتم: بفرمایید. گفت: من فهمیدم کلاه وضو چه رنگی است؟

تجربه های معلمین موفق را در

سایت بهاردل دنبال کنید

نتیجه گیری و جمع بندی

موضوع وضو از ریشه دارترین موضوعات در فرهنگ اسلامی است. به طوری که پیامبر اسلام (ص) در صدر اسلام وضوی کامل را به مسلمانان آموزش دادند و آثار و برکاتی را برای وضو بیان فرمودند. آن چه قبل از نماز و یا قرآن خواندن، وضو می گیریم؛ وضو کاملی است که منطبق با آیات قرآن می باشد.

روش های مختلفی که برای علاقه مندی دانش آموزان به وضو ارائه شده است و نتائج حاصل از این روش هماهنگی با نظر شش کلاه تفکر ادوارد دوبونو دارد. در شش کلاه تفکر جنبه های مختلف یک کار عملی در نظر گرفته می شود لذا ابتدا به جهت های مثبت نگاه می کنیم و بعد به جهت های منفی و در نهایت تفکر عملی کار می شود.

اهداف کاربردی شش کلاه تفکر که عبارتند: ۱٫ فرصت اندیشیدن ۲٫ تغییر جهت دادن به توجه ۳٫ به راحتی شیوه تفکر خود را جهت دار کردن ۴٫ وضع قوانین خاصی برای تفکر، همسو با اهداف کاربردی وضوی کلاسم بود که نتائج این عملکرد قابل تعمیم در موقعیت های مشابه است. سر گذاشتن هر یک از این کلاه ها در بردارنده نوع خاصی از تفکر است و رنگ آن نیز مهم است. رنگ آبی، رنگ آسمان است. احاطه به همه چیز دارد و تنظیم کننده شش کلاه است. با آگاهی از فلسفه وضو، کلاه آبی نمایان می شود.

پیشنهادات

ما بایدبه طور غیرمستقیم بچه ها را دعوت به امر نماز و مقدمه آن وضو می باشد، بکنیم. برای همین می توان گفت که:

  • باید از خود بچه ها خواست که راه کارهایی به شما ارائه دهند که قابل اجرا باشد.
  • وضو را ساده و آسان کار کنیم و با بچه ها همراهی و آن ها را نیز تشویق کنیم. (چه مادی چه معنوی).
  • فضای مناسبی برای وضو در اختیار بچه ها قرار دهیم و در هوای سرد آب گرم در اختیار آن ها بگذاریم.
  • فلسفه و اهمیت وضو و نماز را به زبان ساده به آن ها بگوییم.
  • داستان هایی که از ائمه یا بزرگان در مورد وضو یا نمز است و به شکل کتاب داستان تهیه کنیم و در اختیار آن ها بگذاریم.

admin

دیدگاه کاربران ...

تعداد دیدگاه : 0

    لطفا قبل از ارسال سئوال یا دیدگاه سئوالات متداول را بخونید.
    جهت رفع سوالات و مشکلات خود از سیستم پشتیبانی سایت استفاده نمایید .
    دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
    دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.

    دیدگاه خود را بیان کنید

جدیدترین محصولات