درک مفاهیم قرآنی با روش بارش مغزی

در این طرح معانی و مفاهیم قرآن به صورت گروهی به بحث و گفت و گو گذاشته می شود و هر گروه نظرات و عقاید خود را در مورد مفهوم قرآنی مورد نظر ، به معلم ارائه می دهند. معلم پس از یادداشت در تابلو کلاس ، مطالب اخلاقی و تربیتی تکمیلی را به عقاید گروه ها تزریق می کند و به گروه ها ارائه می دهند.

نوشته ای از “محمد جلیلی” معلم (حق التدریسی

علوم تربیتی(آموزش ابتدایی)

سوابق فعالیت قرآنی

  • تدریس قرآن در دوره ابتدایی در سال های ۸۹-۸۸ و ۹۰-۸۹
  • ترتیل و آموزش قرآن در مسجد محل زندگی
  • شرکت و کسب رتبه در مسابقات قرآنی دانشگاه
  • برگزاری مسابقات قرآنی در بین دانش آموزان

سوابق اجرای طرح

این طرح در ۲ سال متوالی در دوره ابتدایی ارائه گردیده و بازخورد و بازدهی مفیدی از نظر اخلاقی و تربیتی و شناختی و … داشته است.

شرح طرح ارائه شده

در طرح مورد نظر مفاهیم قرآنی به روش بارش مغزی به دانش آموزان دوره ابتدایی آموزش داده می شود که در این روش معانی و مفاهیم قرآن به صورت گروهی به بحث و گفتگو گذاشته می شود و گروه ها نظرات و عقاید خود را در مورد مفهوم قرآنی مورد نظر به معلم ارائه می دهند، معلم نظرات و عقاید همه گروه ها را در تابلو کلاس یادداشت می کند موضوعات اخلاقی ، تربیتی و … را به عقاید فراگیران تزریق کرده و به همه گروه ها و کلاس ارائه می دهد طرح مورد نظر بازدهی مفیدی را در بر خواهد داشت.

قرآن کریم آخرین کتاب الهی است که بهترین راه ها را برای دستیابی به سعادت واقعی انسان فرا روی آن قرار می دهد. از این رو جامعه بشری همواره نیازمند بهره گیری از تعالیم قرآن و طلب هدایت از آن است.

قرآن کریم برای انسان فرستاده شد تا هدف انسان برای زندگی در این جهان را کامل کند.

هدفی که برای آن به دنیا آمده ایم

قرآن کریم می فرماید: یا ایُّهَا النَّاسُ قَد جَاءَتکم مَّوعِظَهٌ مِّن رَّبِکُم وَ شِفاءٌ لِمَا فِی الصُّدُورِ وَ هُدًی وَ رَحمَهً لِلمُومِنِینَ (یونس ۵۷)

ترجمه : ای مردم عالم نامه ای که همه پند و اندرز و شفای دل های شما و هدایت و رحمت بر مومنان است از جانب خدا برای سعادت نجات شما آمد.

سزاوار است هر مسلمان در کنار ایمان و علاقه ای که به قرآن دارد وآن را راهنمای زندگی خود می داند این کتاب الهی را فرگیرد و به ایمانی کامل تر دست یافته و در عمل به قرآن توفیق بیشتری یابد و در نهایت به هدفی که برای آن خلق شده است برسد و موجبات رضایت الهی را فراهم آورد.

درک مفاهیم قرآنی بر اساس روش بارش مغزی

ضرورت آموزش درک معنای آیات قرآن

قرآن کریم سخن و پیام روشن خداوند برای همه مردم است. راه استفاده از هر سخن و پیامی شنیدن یا خواندن آن است. شنیدن یا خواندن به طور طبیعی شامل درک و فهم می باشد و بدون آن شنیدن و خواندن به درستی انجام نمی شود.

در عموم کلاس های قرآن غالبا به آموزش مهارت های قرائت اکتفا شده و درک معنای آیات کمتر مورد توجه قرار می گیرد. وبه سادگی از کنار آن می گذرند.

آن طور که باید ، این کلام الهی درک نمی شود و در عمل نیز آن را به کار نمی برند در حالی که پیامبر اکرم می فرمایند:

اقرئوا القرآن و اعملوا به

قرآن بخوانید و به آن عمل کنید

برای گسترش درک معانی آیات قرآن که بخش عمده زندگی مسلمانا به آن بستگی دارد لازم دیدیم که با ارائه طرحی برای دوره ابتدایی درک قرآن و کاربرد آن در زندگی را در همان سال های اول زندگی مد نظر قرار داده تا به صورت یک الگو در زندگی مسلمانان کار بردی شود.

روش مغزی

روش مغزی روشی است که معلم وفراگیر به تبادل نظر با همدیگر می پردازد. با نتخاب موضوعی ،فراگیران و نظرات و تفکرات خود را درباره آن به معلم ارائه می دهند ، ویژگی مهم این روش تلاش کوشش جستجو و ابداع توسط فراگیران می باشد و چون این روش توسط خود فراگیران صورت می پذیرد دارای ارزش ویژه جهت یادگیری یادسپاری تغییر و درونی کردن می باشد.

شایان ذکر است که قرائت صحیح مقدمه ای برای درک و فهم آیات قرآن است که در تمامی مدارس کشور مورد توجه قرار گرفته است و به خوبی در خال آموزش می باشد و هدف عمده که درک و فهم کلام خدا و کاربرد عملی آن در زندگی هر مسلمان است یا به صورت کم رنگ به مار برده می شود و یا بعضا به فراموشی سپرده شده است. که عاقبت آن در جامعه امروزی تبدیل به معضلاتی شده که درصد بیشتری از آن ناشی از عدم الگو گیری از رفتار های قرآنی می باشد.

همانطور که قبلا ذکر شده است این طرح برای درک و فهم آیات قرآن و درونی کردن آن در همان دوران کودکی و ابتدای زندگی می باشد که رفته رفته در بزرگسالی این فهم و درک و به خودی خود در رفتار ها نمایان می شود.

عبارات – حروف ناخوانا(فلش گذاری) – قواعد انس با قرآن در خانه می باشد.

الف) بر اساس هدف درک و فهم آیات قرآن صفحه ای در پایان هر درس گذاشته می شود که ابتدای این صفحه گلچینی پر بار از آیات قرآن نگارش می گردد که معنایش در زیر آیه درج می شود.

برای انجام چنین امری بیان چند نکته مفید می باشد

  • آیات و عبارات قرآنی در خور و فهم و ذهنیت فراگیران باشد
  • آیات قرآن با خط درشت و همراه با معانی باشد
  • آیات به صورت کوتاه و پر بار نوشته شود.
  • نشانی آیات در زیر آن نوشته شود.

ب) نظرات قراگیران به صورت فردی در گروه خود ارائه شود.

در این باب فراگیر برداشت خود را در مورد آیه مورد نظر به گروه خود ارائه می دهد و نظر افراد دیگر گروه را دریافت می کند سپس افراد گروه به جمع بندی و نتیجه گیری می پردازند و آن را به صورت خلاصه در زیر آیه ودر جای خود می نویسند و مطالب گروهی خود را آماده ارائه به معلم می کنند.

ج) ارائه نظرات به صورت گروهی

در انی باب معلم از گروه ها می خواهد که نظرات خود را ارائه دهند و در تابلو کلاس به ثبت آن به طور خلاصه می پردازند. دیگر گروه ها در جریان نظر گروه ارائه دهنده هستند . معلم پس از جمع آوری نظرات تمامی گروه ها و ثبت این نظرات در تابلو کلاس به جمع بندی و نتیجه گیری نهایی می پردازند.

د) معلم نیز می تواند در جمع بندی و نتیجه گیری شرکت داشته باشد به این صورت که با تزریق نکات مثبت در نتیجه گیری زمینه رشد معنوی فراگیران را فراهم آورد و بر کاربرد آن در زندگی تاکید داشته باشد.

ر) در پایان این صفحه نمونه ای از تکالیف خارج از کلاس ارائه می شود. که بیان این موضوع لازم است که در پایان این صفحه باید یک تمرین به فراگیران برای انجام دادن ارائه شود.

نمونه ای از این تمرینات در زیر ذکر شده است

دانش آموزان عزیز با مراجعه به قرآن کریم سوره نساء آیه ۱۳۱ نظر خود را در مورد این آیه بنویسید

دانش آموزان گرامی با کمک اولیاء خود پیام مهم آیه زیر را با اندیشه خود بنویسید.

« اِیَّاکَ نَعبُدُ وَ اِیَّاَک نَستَعِینُ »
تنها تو را می پرستیم و تنها از تو یاری می جوییم

مزیت های طرح پیشنهاد شده

فراگیر در یادگیری فعال است و معلم نقش یک راهنما را دارد

جذابیت طرح به خاطر جستوجوی فراگیر برای یافتن نظر درست بیشتر است.

باتوجه به ارائه نظرات به صورت گروهی ، گروه ها برای ارائه نظر خود با یکدیگر رقابت سالم دارند در این صورت به تلاش بیشتری می پردازند

این تلاش و کوشش باعث ثبت یادگیری فراگیر می شود.

این طرح باعث درونی شدن نکات مثبت قرآنی در رفتار می شود. (در اجرای این طرح بیان چند نکته مفید است)

این طرح بین فراگیران به صورت خشک و اجباری انجام نشده بلکه با ایجاد اشتیاق در بین آن ها انجام شود.

معلم در استفاده از این طرح می تواند از طرح تشویقی – کارت قرآن – جایزه و … استفاده نماید.

این طرح در اول ساعات درسی انجام شود زیرا خستگی فراگیران در پایان ساعات کلاس باعث بی اشتیاقی فراگیران می شود

نقش معلم باید به عنوان راهنما باشد مدیریت طرح را به عهده می گیرد و در جمع بندی مطالب جمع آوری شده توسط فراگیران نکات تربیتی اخلاقی را تزریق می کند و به کل فراگیران را بر میگرداند.

admin

دیدگاه کاربران ...

تعداد دیدگاه : 0

    لطفا قبل از ارسال سئوال یا دیدگاه سئوالات متداول را بخونید.
    جهت رفع سوالات و مشکلات خود از سیستم پشتیبانی سایت استفاده نمایید .
    دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
    دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.

    دیدگاه خود را بیان کنید

جدیدترین محصولات